ناصر الدين انصارى قمى
341
اختران فقاهت ( فارسى )
فرزندان از آن فقيه بزرگ ، به جز تأليفات متعدد فقهى و اصولى ، شاگردان بسيار و خدمات سترگ علمى ، دينى و اجتماعى ، فرزندان و نوادگان عالم و دانشمندى برجاى ماند ، كه نامشان هماره در آسمان علم و فضيلت خوش مىدرخشد . امام خمينى در پيامشان به مناسبت درگذشت آيت اللّه شيخ محمّد باقر آشتيانى فرمودند : « خاندان محترم ايشان از اساطين فقاهت و چهرههاى بارز بين علما و فقها بودند و خدمتها به علم و حوزههاى علميه نمودند ، - فجزا هم اللّه عن الاسلام خيرا » . برخى از فرزندان ايشان عبارتند از : 1 . آيت اللّه شيخ مرتضى آشتيانى ( 1366 - 1281 ه . ق ) : رئيس حوزهء علميه مشهد مقدس و از پيشوايان قيام مسجد گوهرشاد . وى از شاگردان پدرش ، ميرزا حبيب اللّه رشتى ، آخوند خراسانى و حاج ميرزا حسين خليلى ، و در حوزههاى علمى ايران و عراق به بزرگى و علم و تقوا مشهور بود . « 1 » ايشان پدر آيت اللّه ميرزا محمود آشتيانى ، يكى از شاگردان مبرز مرحوم حاج شيخ عبد الكريم حائرى و مقرر درس ايشان بود ، كه تقريرات درس صلاة او به چاپ رسيده است . ديگر فرزندش ميرزا اسماعيل آشتيانى ( 1390 - 1310 ه . ق ) يكى از ادبا ، شعرا ، نقاشان و نگارگران معروف ايران و شاگرد مخصوص كمال الملك و وارث مكتب اوست . « 2 » از آثار اوست : ديوان اشعار ، كتاب مناظر و مرايا ، نماز در اسلام ، سفرنامهء اروپا ،
--> ( 1 ) . رازى ، گنجينه دانشمندان ، ج 7 ، ص 65 ؛ همو ، مشاهير دانشمندان ، ج 4 ، ص 366 ؛ همو ، اختران فروزان ، صص 174 - 177 . ( 2 ) . موسوى بجنوردى ، دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 1 ، صص 406 - 407 .